Vier trajecten van psychoseksuele ontwikkeling
- 17 feb 2025
- 2 minuten om te lezen
Seksuele ontwikkeling is één van de belangrijke processen waar adolescenten doorgaan. Vroeger focuste onderzoek voornamelijk op de eerste coïtus (geslachtsgemeenschap) om seksuele ontwikkeling van jongeren te beschrijven. Ons onderzoek onderscheidt zich hierin. Wij stelden vragen over 13 seksuele handelingen, gaande van kus op de mond tot anale penetratie.
Statistische analyses toonden dat deze handelingen tot 3 categorieën kunnen worden gegroepeerd, namelijk zelfseks, niet-genitale seks en genitale seks. Verder statische analyses toonden vier verschillende combinaties van groeitrajecten binnen deze categorieën:
Vroege seksuele ontwikkeling
Late seksuele ontwikkeling
Vroege zelfseks, late koppelseks
Progressieve seksuele ontwikkeling
De Vroege Seksuele Ontwikkeling
Een vroeg seksueel ontwikkelingstraject wordt gekenmerkt door een relatief vroege start met zowel zelfseks, non-genitale, als genitale seks. Zo heeft 50% van de jongeren die dit traject volgen op 15-jarige leeftijd ervaring met genitale seks. Hiermee onderscheiden ze zich van de andere ontwikkelingstrajecten. Bovendien zien we ook dat de nieuwe ervaringen elkaar snel opvolgen. Zo hebben ze een gemiddelde tijdspanne van 2,5 jaren tussen hun eerste seksuele ervaring en genitale seks.
De Vroege Zelf, Rest Laat Seksuele Ontwikkeling
Dit seksueel ontwikkelingstraject is nieuw, in die zin dat het eerder nog nooit werd gevonden door de wetenschap. Een nieuw inzicht, dankzij het recent onderzoek van prof. Beyers. Deze groep kenmerkt zich door een snelle start van persoonlijke seksuele ervaringen (gevoelens ervaren van opwinding en/of fantaseren, en/of masturberen), om dan gemiddeld vijf jaren later ervaring op te bouwen met non-genitale seks en nog eens drie jaren later met genitale seks. Dit traject heeft daardoor een totale gemiddelde duurtijd van 8 jaren tussen eerste ervaring en penetratie seks.
De Progressieve Seksuele Ontwikkeling
Bij een progressieve ontwikkeling zien we dat jongeren op een relatief gemiddelde leeftijd starten met zelfseks, wat heel snel wordt gevolgd door non-genitale seks. Jongeren verwerven op een stapsgewijze manier ervaring met seksualiteit, om ongeveer 3 jaren na het seksueel debuut ervaring op te bouwen met non-genitale seks. De grootste groep van jongeren volgt dit ontwikkelingstraject.
De Late Seksuele Ontwikkeling
Jongeren die dit ontwikkelingstraject volgen, kennen een hele snelle seksuele ontwikkeling. Binnen twee jaren doen ze ervaring op met zelfseks, non-genitale en genitale seks. Samen met deze snelle ontwikkeling onderscheiden ze zich door een relatief late ontwikkeling. Het lijkt alsof bij deze groep seksualiteit niet heel veel aandacht krijgt, tot een bepaald punt waar dan de jongeren een duidelijke inhaalbeweging beginnen maken. Uiteindelijk valt de eerste geslachtsgemeenschap niet veel later dan die van hun leeftijdsgenoten.
Benieuwd hoe deze trajecten samenhangen met verschillende individuele variabelen?
Lees de volgende post om hierover meer te weten te komen!
